मोबाईलद्वारे ऑनलाइन Driving License साठी अर्ज कसा करावा?

आजच्या काळात बहुतांश सरकारी सेवा ऑनलाइन उपलब्ध झाल्यामुळे घरबसल्या मोबाईलद्वारे अनेक महत्त्वाची कामे करता येतात. Driving License देखील त्यापैकी एक आहे. तुम्हाला नवीन Driving License मिळवायचे असल्यास त्यासाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. यामुळे अनावश्यकपणे कार्यालयात जाण्यासाठी लागणारा वेळ आणि त्रास कमी करता येतो.

या लेखात नवीन Driving License म्हणजे काय, कोण पात्र आहे, कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत आणि मोबाईलद्वारे ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा हे सोप्या पद्धतीने जाणून घेऊया.

Driving License म्हणजे काय?

Driving License किंवा DL हे सार्वजनिक रस्त्यांवर मोटार वाहन कायदेशीररीत्या चालवण्यासाठी Regional Transport Office (RTO) कडून दिले जाणारे अधिकृत कागदपत्र आहे. वाहन चालवण्यासाठी हे अत्यंत आवश्यक कागदपत्रांपैकी एक आहे. याशिवाय काही परिस्थितींमध्ये हे ओळखपत्र म्हणूनही वापरले जाऊ शकते.

Driving License चे प्रकार

वाहनाचा प्रकार आणि वापर यानुसार Driving License चे विविध प्रकार असू शकतात. सामान्यतः आढळणारे काही प्रकार:

• Learner’s License
• Permanent Driving License
• Transport Vehicle License
• Motorcycle License
• Light Motor Vehicle (LMV) License
• Heavy Motor Vehicle (HMV) License
• International Driving Permit
• काही विशेष परिस्थितींसाठी Licenses

तुम्हाला कोणत्या प्रकारचे वाहन चालवायचे आहे, त्यानुसार योग्य License निवडावे.

Driving License मिळवण्यासाठी वयाची पात्रता

Driving License मिळवण्यासाठी अर्जदाराचे वय आणि वाहनाचा प्रकार यानुसार काही नियम आहेत.

• काही 50cc पर्यंतच्या दुचाकी वाहनांसाठी 16 वर्षांच्या वयात पात्रता असू शकते.
• गिअर असलेल्या दुचाकी वाहनांसाठी आणि LMV वाहनांसाठी साधारणपणे 18 वर्षे वय आवश्यक असते.
• Transport Vehicle चालवण्यासाठी साधारणपणे 20 वर्षे वय आवश्यक असते.

यासोबतच अर्जदाराचे आवश्यक शारीरिक आणि मानसिक आरोग्य चांगले असणे आवश्यक आहे. दृष्टी तपासणी आणि आवश्यक असल्यास Driving Test देखील पूर्ण करावा लागू शकतो.

Driving License साठी आवश्यक कागदपत्रे

ऑनलाइन Driving License साठी अर्ज करण्यापूर्वी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवणे चांगले. साधारणपणे खालील कागदपत्रे आवश्यक असू शकतात:

• Aadhaar Card
• Passport
• Voter ID
• PAN Card
• Utility Bill
• Bank Passbook
• जन्मतारखेचा पुरावा किंवा Birth Certificate
• SSLC Certificate
• Rent Agreement, आवश्यक असल्यास
• Passport Size Photograph
• Medical Form 1, आवश्यक असल्यास
• Permanent Driving License साठी Learner’s License

कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत हे अर्जाचा प्रकार आणि स्थानिक RTO च्या नियमांनुसार बदलू शकते.

मोबाईलद्वारे ऑनलाइन Driving License साठी अर्ज करण्याची पद्धत

नवीन Driving License साठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया फार कठीण नाही. खालील टप्पे पूर्ण करता येतात.

1. अधिकृत Online Portal उघडा

सर्वप्रथम Parivahan Online Portal किंवा mParivahan द्वारे Driving Licence संबंधित सेवांमध्ये जा. तेथे तुमचे राज्य आणि संबंधित RTO निवडा.

2. New Driving Licence निवडा

Driving Licence Related Services विभागात जाऊन “New Driving Licence” हा पर्याय निवडा. त्यानंतर विचारलेली वैयक्तिक माहिती योग्यरित्या भरा.

3. आवश्यक कागदपत्रे Upload करा

अर्जामध्ये मागितलेली कागदपत्रे स्पष्टपणे Scan करा किंवा Photograph काढून Upload करा. कागदपत्रांवरील नाव, पत्ता आणि इतर माहिती योग्य आहे का हे तपासा.

4. अर्जाचे शुल्क भरा

आवश्यक शुल्क Card, UPI किंवा Net Banking द्वारे ऑनलाइन भरता येते. पेमेंट केल्यानंतर Receipt किंवा Transaction Details सुरक्षित ठेवा.

5. Driving Test पूर्ण करा

आवश्यक असल्यास निश्चित केलेल्या RTO मध्ये Driving Test साठी उपस्थित राहावे लागू शकते. चाचणी यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर पुढील प्रक्रिया केली जाते.

6. अर्ज Submit करा

सर्व माहिती आणि कागदपत्रे तपासल्यानंतर अर्ज Submit करा. अर्ज सादर केल्यानंतर Application Number किंवा Receipt Number मिळू शकतो. हा नंबर सुरक्षित ठेवा.

7. Application Status तपासा

अर्जाची स्थिती Online द्वारे Track करता येते. प्रक्रियेच्या विविध टप्प्यांबाबत SMS द्वारेही माहिती मिळू शकते.

8. Digital Driving License मिळवा

Driving License जारी झाल्यानंतर, उपलब्ध असल्यास Digital Driving License अधिकृत App किंवा संबंधित Digital Service द्वारे मिळवता येऊ शकतो.

अर्ज करताना लक्षात ठेवण्यासारख्या काही गोष्टी

ऑनलाइन Driving License साठी अर्ज करताना काही सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवल्यास प्रक्रिया अधिक सोपी होऊ शकते.

• आवश्यक असल्यास प्रथम Learner’s License मिळवा.
• योग्य RTO निवडा.
• सर्व कागदपत्रे स्पष्टपणे Upload करा.
• Application Number सुरक्षित ठेवा.
• SMS आणि Online Status तपासत राहा.
• नेहमी नवीनतम अधिकृत Portal किंवा App वापरण्याचा प्रयत्न करा.

RTO कार्यालयात जाणे आवश्यक आहे का?

Driving License अर्जाची संपूर्ण प्रक्रिया प्रत्येकासाठी सारखी असेलच असे नाही. काही परिस्थितींमध्ये Online द्वारेच अधिकतर प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकते. मात्र Driving Test किंवा इतर तपासणी आवश्यक असल्यास RTO कार्यालयात निश्चित केलेल्या वेळी उपस्थित राहावे लागू शकते.

त्यामुळे अर्ज करताना तुमचा Application Status आणि RTO कडून दिल्या जाणाऱ्या सूचनांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.

Digital Driving License वापरता येतो का?

Driving License जारी झाल्यानंतर उपलब्ध असलेल्या अधिकृत Digital Service द्वारे त्याची Digital Version मिळवता येऊ शकते. DigiLocker किंवा अधिकृत App सोबत License लिंक केलेले असल्यास ते वापरता येऊ शकते.

मात्र Digital License संबंधित नियम आणि त्याची स्वीकार्यता बदलू शकते. त्यामुळे आवश्यकतेनुसार अधिकृत स्रोतांकडून माहिती तपासणे चांगले.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

Driving License 5 मिनिटांत मिळू शकतो का?

काही परिस्थितींमध्ये अर्ज करण्याची किंवा काही टप्पे पूर्ण करण्याची प्रक्रिया कमी वेळेत होऊ शकते. मात्र Driving License पूर्णपणे 5 मिनिटांत मिळेल याची खात्री देता येत नाही.

RTO कार्यालयात जाणे अनिवार्य आहे का?

प्रत्येक अर्जासाठी समान नियम लागू होत नाहीत. आवश्यक असल्यास Driving Test किंवा इतर तपासणीसाठी RTO कार्यालयात जावे लागू शकते.

परदेशी नागरिकांना Driving License मिळू शकतो का?

परदेशी नागरिकांसाठी काही अतिरिक्त नियम आणि कागदपत्रे आवश्यक असू शकतात. अशा परिस्थितीत संबंधित RTO कडून माहिती घेणे चांगले.

LMV Driving License मिळवण्यासाठी किमान वय किती आहे?

LMV वाहनांसाठी साधारणपणे 18 वर्षे वय आवश्यक असते.

Learner’s License आवश्यक आहे का?

Permanent Driving License मिळवण्यापूर्वी साधारणपणे Learner’s License आवश्यक असते.

अर्ज Reject झाल्यास काय करावे?

अर्ज Reject झाल्यास त्याचे कारण SMS किंवा Online Status द्वारे कळू शकते. कारण तपासून आवश्यक असल्यास योग्य माहिती किंवा कागदपत्रांसह पुढील प्रक्रिया करता येते.

Digital Driving License वैध आहे का?

अधिकृत Digital Service किंवा DigiLocker मध्ये लिंक केलेले Digital Driving License वापरता येऊ शकते. मात्र संबंधित नियम अधिकृत स्रोतांकडून तपासणे चांगले.

शेवटी

आजच्या काळात Driving License संबंधित अनेक प्रक्रिया Digital झाल्यामुळे घरबसल्या मोबाईलद्वारे अर्ज करणे पूर्वीपेक्षा सोपे झाले आहे. योग्य माहिती, आवश्यक कागदपत्रे आणि योग्य RTO निवडून अर्ज केल्यास ही प्रक्रिया सहजपणे पूर्ण करता येऊ शकते.

मात्र प्रत्येक अर्जाला लगेच Approval मिळेल किंवा सर्वांसाठी प्रक्रिया एकसारखी असेल असे सांगता येत नाही. राज्य आणि RTO नुसार नियम, शुल्क आणि पात्रतेमध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत Parivahan Portal किंवा तुमच्या स्थानिक RTO कडून नवीनतम माहिती तपासणे चांगले.

Disclaimer: Driving License संबंधित नियम, शुल्क, पात्रता आणि प्रक्रिया राज्य तसेच RTO नुसार बदलू शकतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत Parivahan Portal किंवा संबंधित RTO कडून नवीनतम माहिती तपासा.